Jump to content

Aimé Boji

Katuka Wikipedia

Aimé Boji Sangara Bamanyirue, yandi butukaka na 8 ngonda ya ntete ya mvu 1968 na Kabare (Sud-Kivu), yandi kele muntu ya politiki ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi ye ministre ya leta, ministre ya ba mpaku na luyalu ya Lukonde II.

Luzingu na yandi

[soba | edit source]

Kisaka

[soba | edit source]

Aimé Boji Sangara Bamanyirue butukaka na kilumbu ya 8 ngonda ya yanuari 1968 na Katana, territoire ya Kabare na kizunga ya Sud-Kivu. Yandi kele mwana ya guvernere ya ntama Boji Dieudonné.

Kulonguka

[soba | edit source]

Yandi salaka malongi na yandi ya luyantiku na Goma na Nord-Kivu, na Katana na Sud-Kivu, na nima yandi kwendaka na internat na Kinzambi na nzo ya ba mpangi ya ba Mariste na Kwilu sambu na kumanisa yo na Collège Alfajiri na Bukavu, kuna yandi bakaka diplome na yandi na mvu 1987 na malongi ya sekondere, na kitini ya siansi, na kupona Math Physique.

Na mvu 1988, yandi me yantika ba iniversite ya nene na Lubumbashi (UNILU), kansi ba iniversite me zenga yandi ba mvula zole na nima, na nima ya lufwa ya bana ya nzo-nkanda yina salamaka na 1990 na campus ya iniversite.

Bo fundaka Aimé Boji Sangara nde yandi vandaka mosi na kati ya bantu yina vandaka kupusa bana ya nzo-nkanda na kusala mavwanga, ebuna yandi kwendaka na nsi ya nzenza na ndilu ya Zambie ti banduku na yandi ya nkaka ya nzo-nkanda, yina basoda vandaka kusosa. Na nima ya bangonda fioti, na Augusti, bo kwendaka na mbanza Oxford na Angleterre.

Na nima ya mvula mosi ya kulonguka Kingelesi, Aimé Boji Sangara kotaka na mvu 1991 na Iniversite ya Oxford-Brookes, na Economie, Administration des Affaires ti Management, kisika yandi bakaka diplome ya kimunganga na mvu 1994. Na nima, yandi bakaka diplome ya kimunganga na International Development Center, Queen Elizabeth House, na Iniversite ya Oxford.

Na mvu 1996, yandi zwaka diplome ya master na mambu ya mbongo sambu na kutomisa mambu ya nkita na centre ya kutomisa mambu ya nkita, na universite ya Anglia ya Esti, na Grande-Bretagne.

Luzingu na yandi

[soba | edit source]

Banda na mvu 1994 tii na mvu 1995, yandi vandaka nsadisi ya muntu yina vandaka kusala bansosa na Queen Elizabeth House, na Iniversite ya Oxford.

Banda na mvu 1997 tii na mvu 2000, yandi salaka bonso coordonnateur ya ba projet na Afrika ya Kati, na Londres, mpi na nima yandi kumaka directeur ya relations publiques na Société royale du Commonwealth tii na Desembri 2005.

Yandi salaka mpi na bansi mingi yina kele na kati ya Commonwealth, disongidila bansi yina vandaka ntete na nsi ya luyalu ya Angleterre. Kuna, yandi vukanaka na balukutakanu mingi ya bamfumu ya bansi mpi na balukutakanu ya baministre.

Yandi me sadila ba entrées na yandi na kati ya ba civils ya Royaume-Uni ti ya Commonwealth sambu na kupesa maboko na bisalu ti bikesa ya Ambassade ya République Démocratique du Congo na Londres sambu na kutomisa nzayilu ya ba civils ya politiki ya Royaume-Uni na yina me tala mavwanga ti kukonda lutaninu na RDC.

Na mvu 2002, mvula mosi na nima ya kutula luyalu ya transition, Aimé Boji, ti ambasadere ya RDC na Londres na ntangu yina, nataka kimvuka ya nene ya ba MP ya Grande-Bretagne na Kinshasa, sambu na kutala mutindu transition politique vandaka kutambula na ntwala ya ba élections ya 2004.

Na mvu 2005, Aimé Boji yambulaka kisalu na yandi na Royaume-Uni sambu na kuvutuka na nsi na yandi Congo na ngonda ya zole ya mvu 2006. Yandi kotaka na lukutakanu ya ntete ya Parti du peuple pour la reconstruction et la démocratie (PPRD) bonso ndongisi ya Vital Kamerhe, yina vandaka sekretere ya kimvuka na ntangu yina.

Na nima, Aimé Boji Sangara ta sala nzietelo ya insi ya mvimba na ntwala ya kampanye. Kaka na mvula yina, yandi kotaka na lisiti ya ba kandida ya PPRD na Sud-Kivu, na kizunga ya Walungu, kuna yandi me pona yandi na lukumu yonso ti ba vote 25.000.

Na Assemblée Nationale, yandi kele na kati ya kimvuka yina ke talaka mambu ya mupepe mpi ya bima ya lugangu (Commission pour l'environnement et les ressources naturelles, sous-commission pour les mines). Na ngonda tatu ya mvu 2009, ntangu mfumu ya Assemblée nationale, Vital Kamerhe, me katuka na kisalu na yandi, Aimé Boji me landa yandi mpi bo zole me sala kimvuka mosi na mvu 2010: Union pour la nation congolaise (UNC).

Na nsi ya diboko ya politiki ya Vital Kamerhe, bo ponaka yandi diaka na 2011, na mbala yai yandi nungaka na 38,300 mpi yandi bikalaka na kisika na yandi na Chambre basse ya parlement, kisika yandi vandaka na kati ya kimvuka ya nene ya ECOFIN.

Na kimvuka ya UNC, yandi me vukana na masolo ya politiki ya insi ya mbanza ya kimvuka ya ba nsi ya Afrika na mvu 2017, yina me pesa lukanu ya kusala luyalu ya kimvuka ya insi na kati ya luyalu yina bo me pona yandi bonso ministre ya mumbongo ya banzenza na kilumbu ya kumi na uvwa ya ngonda ya kumi na zole ya mvu 2016 tii na ngonda ya tanu ya mvu 2017.

Kaka na mvula yina, na nima ya kuvutula kimvuka ya UNC, yandi yambulaka kisalu ya Sekretere ya Ntama ya Kimvuka ya Politiki ya Inza, sambu na kukuma Secrétaire Général ya Kwikama yina vandaka kutala mambu ya bansi ya nzenza, ti bimvuka ya politiki mpi kukengidila ba alliances.

Na ngonda ya kumi na mosi ya mvu 2018, yandi vukanaka na kisalu ya kutula maboko na ngwakana ya Nairobi yina ba mfumu ya insi Felix Antoine TSHISEKEDI ti Vital Kamerhe tulaka maboko, yina nataka kimvuka ya ba mfumu zole ya insi na kununga na maponama ya ntuadisi ya insi ya mvu 2018.

Na ngonda sambanu ya mvu 2019, yandi kumaka Secrétaire Général ad interim ya L'Union pour la nation congolaise, parti yina yandi twadisaka na mayele yonso na nsungi ya mavwanga na nima ya kukanga Vital Kamerhe, mfumu ya UNC, na ntwala nde bo pona yandi, na kilumbu kumi na tatu ya ngonda iya ya mvu 2021, ministre ya leta mpi ministre ya ba mpaku na kati ya luyalu ya Jean-Michel Sama Lukonde Kyenge, ya bo ke bingaka Gouvernement de l'Union sacrée de la Nation.

Yandi ke tubaka bandinga mingi, yandi ke tubaka mbote kifalanse, kingelesi, kiswahili ti lingala, yandi me zabana bonso muntu ya politiki ya ke lutisaka ndilu ve, yina ke vandaka ti mayele ya kuvukisa bantu mpi ya kusala mambu ya politiki ata na bantangu ya mpasi. Yandi kele mpi ti manaka mosi ya nene sambu na mambu ya metala inza ya mvimba. Yandi kele na kati ya batoko ya politiki ya ke tomaka na ndambu ya esti ya insi na beto. Yandi vandaka kusala kisalu ya ngolo mpi yandi vandaka ti mpusa ya ngolo ya kupesa mbongo ya leta lukumu. Banda yandi me kumaka mfumu, yandi ke salaka kisalu na kikesa yonso mpi yandi ke twadisaka kisalu na mutindu mosi ya ke pesaka bantu na yandi kikesa.

Na 2024, Aimé Boji kumaka ministre ya Budget na luyalu ya Suminwa.