Jump to content

Constant Ndima Kongba

Katuka Wikipedia
Constant Ndima Kongba na 2021

Constant Ndima Kongba, butukaka na mvu 1962, yandi kele lieutenant-général militaire ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi. Yandi kele mfumu ya kizunga ya Kivu ya Nordi banda na ngonda ya tanu 2021 tii na kilumbu ya 9 2023.

Luzingu

[soba | edit source]

Constant Ndima kele lieutenant-général.

Kukatula mesa

[soba | edit source]

Na nima ya kampanye ya Effacer le tableau yina bikaka bantu na kati ya 60 000 ti 70 000 ya kufwa, kimvuka mosi (MONUC) ya Organisation des Nations Unies (MONUC) yantikaka kusosa mambu na nsuka ya mvu 2002. Kimvuka yina vukisaka bambangi kuluta 500 na mvu 2002. Mangina, Oicha, Butembo, Erengeti na Beni (mbanza), na Mambasa, na mvu 1990. Mandima. Na kutadila nsangu ya MONUC, ba mfumu zole ya ke kota na kisalu yina kele na nsi ya kiyeka ya Constant Ndima, général ya kimvuka politique-militaire Mouvement pour la libération du Congo (MLC). E nsuka ziyikilwanga vo “effacer le tableau”[1],[2] mpi yandi vandaka na kati ya kimvuka mosi yina vandaka ti zina yina. Ata mpidina, MLC na mvu 2021 ke zabisa nde Constant Ndima bakaka ve kisika na bisalu yai[3].

Guvernere ya Kivu ya Nordi

[soba | edit source]

Na kilumbu ya iya ya ngonda ya tanu ya mvula 2021, Constant Ndima Kongba me ponama mfumu ya insi ya Kivu ya Nordi na mfumu ya insi Félix Tshisekedi, na nima ya mfumu ya insi ya nsuka kuzabisa nsiku ya kukangama na nsuka ya ngonda ya iya na kizunga, mbisi ya kukonda lutaninu ke kuma mingi. Yandi ke yinga Carly Nzanzu Kasivita na kilumbu ya kumi na ngonda ya tanu 2019[4].Yandi me kuma mutindu yina guvernere ya kumi ya provense ya Kivu ya Nordi.

Na kilumbu ya 30 08 2023, na Goma, mpasi ya ngolo ya basoda ya Republique Démocratique du Congo (FARDC) ya mvingu ya bantu yina bo me buyisa sambu na kubuya kuvanda ya Mission de Stabilisation de l’Organisation des Nations Unies na république République Démocratique du Congo (MONUSCO ), basoda yina kimvuka ya Afrika ya Esti me tinda na Kivu ya Nordi, mpi na ntwala ya leta ya kukangama na kisika yina me bikisa bantu kiteso ya 56 ya kufwa[5],[6]. Bantu kuluta 150 yina vandaka kusala demonstrasio me kangama[7],[8],[9]. Na kati ya bantu yina bo kangaka, bo sambisa bantu 140 na tribinale ya basoda sambu bo salaka komplo sambu na kusala mambu ya mbi mpi bo vukanaka na kimvuka mosi ya bantu yina vandaka kukolama[10]. Basoda mingi ya Garde République Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi ke na kusambisama mpi na tribinale yankaka sambu na mambu ya mbi yina bo salaka bantu na ntwala ya tribinale ya basoda[11]. Constant Ndima, mfumu ya kizunga mpe mfumu ya bisalu ya basoda, me fundama mpe samu na lufwa yayi na bimvuka ya société civile mpe me vutukila yandi na Kinshasa[12]. andi me yingama na ntangu fioti na mfumu ya basoda Peter Cirimwami na Septembri 9, 2023[13].

Na ngonda kumi na zole ya mvula 2024, 'Amnesty International basisaka mukanda mosi ya ke tadila mambu ya kufwa bantu ya Goma mpi lombaka nde bo sambisa bamfumu mingi ya luyalu (na kati na bo Constant Ndima Kongba). ONG yango ketubila “mambu ya mbi yina lenda salama na bantu”[14].

Banoti na ba referansi

[soba | edit source]
  1. "la polémique continue sur la nomination d’anciens rebelles comme gouverneurs militaires" |site=rfi.fr|date=08/05/2021|url=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20210508-rdc-la-pol%C3%A9mique-continue-sur-la-nomination-d-anciens-rebelles-comme-gouverneurs-militaires
  2. "L’état de siège dans l’est de la RD Congo ne doit pas servir de prétexte pour commettre des abus" |site=Human Rights Watch|date=7 mai 2021|url=https://www.hrw.org/fr/news/2021/05/07/letat-de-siege-dans-lest-de-la-rd-congo-ne-doit-pas-servir-de-pretexte-pour
  3. "État de siège en RDC: d’anciens rebelles nommés gouverneurs militaires" |site=rfi.fr|date=05/05/2021|url=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20210505-%C3%A9tat-de-si%C3%A8ge-en-rdc-d-anciens-rebelles-nomm%C3%A9s-gouverneurs-militaires
  4. "Urgent/État de siège : Le lieutenant- Général Ndima Constant, nouveau Gouverneur militaire du Nord-Kivu est arrivé à Goma |url=https://actu7.cd/2021/05/10/urgent-etat-de-siege-le-lieutenant-general-ndima-constant-nouveau-gouverneur-militaire-du-nord-kivu-est-arrive-a-goma-situation-en-cours/ |site=actu7.cd |date=10 mai 2021}}
  5. https://www.rfi.fr/fr/afrique/20230913-rdc-la-soci%C3%A9t%C3%A9-civile-renonce-%C3%A0-la-journ%C3%A9e-ville-morte-%C3%A0-goma-apr%C3%A8s-des-discussions%7Ctitre=RDC: "la société civile renonce à la journée ville-morte à Goma après des discussions" |date=13 9 2023|éditeur=Radio France internationale
  6. https://www.politico.cd/la-rdc-a-la-une/2023/09/07/carnage-a-goma-le-bilan-passe-de-43-a-51-morts-la-situation-peut-se-deteriorer-a-tout-moment-gouvernement.html/140239/%7Ctitre= "Carnage à Goma: le bilan passe de 43 à 51 morts, la situation peut se détériorer à tout moment (Gouvernement)" |date=7 9 2023|éditeur=Politico.cd|auteur=Carmel Ndeo
  7. https://www.jeuneafrique.com/1478621/politique/en-rdc-comment-la-repression-dune-manifestation-a-goma-a-vire-au-bain-de-sang/%7Ctitre= "En RDC, comment la répression d’une manifestation à Goma a viré au bain de sang |auteur=Vincent Duhem et Stanis Bujakera Tshiamala" |date=1 9 2023|éditeur=Jeune Afrique
  8. https://www.radiookapi.net/2023/09/01/actualite/securite/tuerie-de-goma-felix-tshisekedi-consterne-exige-la-lumiere-sur-les%7Ctitre= "Tuerie de Goma : Felix Tshisekedi consterné exige la lumière sur les circonstances du drame|date=1 9 2023|éditeur=radio Okapi"
  9. https://www.jeuneafrique.com/1477610/politique/en-rdc-intervention-armee-meurtriere-a-goma/%7Ctitre= "En RDC, intervention armée meurtrière à Goma" |date=30 8 2023|éditeur=AFP et Jeune Afrique
  10. https://www.rfi.fr/fr/afrique/20230904-rdc-comparution-de-140-membres-d-une-secte-mystico-religieuse-devant-l-auditorat-militaire-de-goma%7Ctitre= "RDC: comparution de 140 membres d’une secte mystico-religieuse devant l’auditorat militaire de Goma" |date=5 9 2023|éditeur=Radio France internationale|auteur=William Basimike
  11. https://www.rfi.fr/fr/afrique/20230909-rdc-la-garde-r%C3%A9publicaine-point%C3%A9e-du-doigt-dans-les-violences-du-30-ao%C3%BBt-%C3%A0-goma%7Ctitre= "RDC: la Garde républicaine pointée du doigt dans les violences du 30 août à Goma" |date=9 9 2023|éditeur=Radio France internationale
  12. https://www.politico.cd/encontinu/2023/09/10/carnage-a-goma-filimbi-accuse-le-general-constant-ndima-de-reproduire-les-crimes-de-loperation-effacer-le-tableau.html/140463/%7Ctitre= "Carnage à Goma: Filimbi accuse le général Constant Ndima de reproduire les crimes de l’opération « Effacer le tableau »" |date=10 9 2023|éditeur=Politico.cd|auteur=Carmel Ndeo
  13. https://www.rfi.fr/fr/afrique/20230920-rdc-un-nouveau-gouverneur-militaire-int%C3%A9rimaire-au-nord-kivu%7Ctitre= "RDC: un nouveau gouverneur militaire intérimaire au Nord-Kivu" |éditeur=Radio France internationale|date=20 9 2023|auteur=Patient Ligodi
  14. https://www.rfi.fr/fr/afrique/20241211-rdc-amnesty-appelle-la-justice-%C3%A0-enqu%C3%AAter-sur-la-responsabilit%C3%A9-de-l-arm%C3%A9e-lors-d-un-massacre-%C3%A0-goma%7Ctitre= "RDC: Amnesty appelle la justice à enquêter sur la responsabilité de l'armée lors d'un massacre à Goma" |date=11 12 2024|éditeur=Radio France internationale

Bibliographie

[soba | edit source]