Jump to content

Félicité Safouesse

Katuka Wikipedia

Félicité Safouesse, na zina ya mbota Jeanne Félicité Safou-Safouesse, ke butuka 28 septembri 1933 na Albertville (leelo Kalemie) mpi ke fwaka 1 août 1996 na Brazzaville. Yandi vandaka nsangu-nsangu, mutubika na radio mpi mpangui ya kisalu ya bana-nkento na Kongo.

Yandi vandaka mutubika ya ntete ya Afrika na radio AEF (Afrique Équatoriale Française) mpi kele mosi ya bantu ya ntete na nsangu ya Afrika ya kati[1][2].

Bika mpi Kisalu

[soba | edit source]

Kisalu na radio mpi televizion

[soba | edit source]

Félicité Safouesse kwandaka na radio AEF na 8 febwandi 1952 na Brazzaville, na nsuka ya konkuru ya kipu ya bapaya. Yandi vandaka nsinsani, kansi lumbu mosi yandi futukaka ndolula na ndinga na yandi ya mbote. Yandi vandaka na lisanga ya Jacques Alexandre, Jean Malonga, Joseph Locko, Henri Pangui mpi Marc Kayi. Yandi tubaka emisyon Le concert des auditeurs, ya kusalama na ndinga ya lulendo. Na ntangu yina, radio AEF zolaka kuyindula ntwala ya banzila ya Afrika, kuponda bandinga ya bantu ya mboka mpi kusala na nsanda ya malongi ya nkaka.

Na nima ya lutumu, yandi kangaka Radio Congo mpi nsukaka na Télé Congo na 1962. Na kuna, yandi tulaka mikanda mingi ya ndingisa ya mimeseno ya mboka : Dites-le par le disque, Concert des auditeurs mpi balutinu ya nsangu. Yandi vandaka ntangu nyonso na lulendo ya nsangu ya mimeseno.

Mpangui ya bana-nkento mpi muntu ya mikanda

[soba | edit source]

Na 1990, yandi tulaka mukanda La Congolaise dans la société, ya kuyindula ngonda ya bana-nkento. Yandi vandaka kulonguka Étoile de Mer, lisanga ya kusungila bana-nkento. Na 1985, yandi bikaka mukanda ya malongi Pensée pour votre album.

Na mukanda yina, yandi sambisaka ntima ya mwindu na ndinga ya kimvuka :

Okeyi, mono ke lindila na nima, lenda na nima. Mono ke lindila nde yo sala mono mabe, yo dia ntima na mono.[3]

Parafifi

[soba | edit source]

Yandi kele muntu ya kimfumu na nsongui ya Parafifi, ndembo ya Grand Kallé ya 1953. Zina yango ke katuka na Paraiso mpi Fifi (zabana ya Félicité). Clément Ossinondé tubaka nde ndinga ya Safouesse mpi zaba yandi pusa Grand Kallé kusala ndembo ya nkaka ya rumba ya ntwala[4].

Mpimpa

[soba | edit source]

Félicité Safouesse fwaka na mbula 63[1].

Mikanda ya yandi

[soba | edit source]
  • 1985 : Pensée pour votre album, Brazzaville.
  • 1990 : La Congolaise dans la société, Brazzaville, 38 p.

Mikanda ya bantu mosusu

[soba | edit source]

Bikaba

[soba | edit source]
  1. 1 2 Média UFEMCO, Félicité Safou-Safouesse, 1ère speakerine africaine et militante pour la cause des femmes, 2022
  2. Pagesafrik, Félicité Safouesse : c’était une des voix historiques de la Radio Télévision Congolaise, 2020
  3. Félicité Safouesse, Pensée pour votre album, cité dans Nouvelle anthologie négro-africaine de littérature, Présence Africaine, 2004, p. RA5‑PT51.
  4. Clément Ossinondé, Les immortelles chansons d’Afrique – Parafifi de Grand Kallé, adiac-congo.com, 16 février 2023