Inspection générale des finances (république démocratique du Congo)

Inspection générale ya mambu ya mbongo « IGF » kele kimvuka ya luyalu ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi (RDC) yina kele na kisalu ya kutala ti kutala mambu ya mbongo ya luyalu. Yo kele mfunu mingi sambu na kumanisa kikalulu ya kufuta avoka mpi kubebisa mbongo ya leta.

Disolo mpi kisalu

Bo salaka IGF na Septembri 15, 1987, sambu na kusala mambu ya mbote na mambu ya mbongo mpi sambu na kubuya kubebisa mbongo ya leta. Yo kele na nsi ya kiyeka ya Prezida ya République, mpi kisalu na yo ya ntete kele ya kusala na mpila nde bo sadila mbote mbongo ya leta mpi bo sala mambu na pwelele yonso.

Kisalu na yandi kele:

• Ba biro ya leta ke tadilaka mpi ke twadisaka mambu ya mbongo ya leta, mu mbandu bafiliale ya leta mpi bakompani yina leta ke twadisaka.
• Kutadila kana mambu yina luyalu ke sala ke wakana ti bansiku ya leta.

Kumanisa mpi kumanisa madesu ya bana mpi mambu ya mbi ya mbongo.

• Kutadila mbote-mbote mutindu bamfumu ya leta ke sadilaka mbongo na bo.

Kimvuka mpi mutindu yo ke salaka

Mfumu ya kimvuka yango kele Jules Alingete, inspecteur général ya mambu ya mbongo yina prezida ya République me ponaka. Yo kele kimvuka ya bantu yina ke talaka mambu ya leta mpi bayina ke tadilaka mambu ya leta. Bo ke salaka bansosa mpi bansosa na bimvuka mingi ya leta.

Kimvuka yai kesalaka kumosi ti bimvuka yankaka ya ketalaka mambu ya leta, bonso Cour des comptes mpi Agence pour la prévention et la lutte contre la corruption (APLC). Kana bo me mona nde muntu me sala diambu mosi ya mbi, bo lenda sambisa yandi na tribinale.

Mambu ya yandi salaka ti bupusi na yandi

Na bamvula ya me luta, IGF me salaka mambu mingi ya mfunu sambu na kunwanisa madesu ya bana na RDC. Yo salaka bansosa mingi mpi yo vandaka ti lukanu ya kuzikisa mambu ya mbi yina vandaka kusalama na mutindu bo vandaka kusadila mbongo ya leta mpi yo monisaka nde bo vandaka kusadila mbongo ya leta na mutindu ya mbi.

Na kati ya mambu ya nene, IGF memonisa mambu ya mbi na ba ministres ti na ba kompani ya leta, yina me nata na ba sanction ti na ba procès ya ba mfumu ya nkaka ya luyalu.

Kimbeni mpi bampasi

Ata bo me salaka bikesa mingi, IGF ke kutanaka ti mambu mingi ya mpasi, mu mbandu:

• Kukonda bima ya kinsuni mpi mbongo ya kufwana sambu na kulungisa mikumba na yandi.
• Bupusi ya politiki lenda vanda na bupusi na bansosa yankaka.
• Baluyalu ya leta kesukininaka na kutadila mambu ya mbi yina kebasikaka.

Inspection Générale des Finances kele muntu ya nene ya ke tala mambu ya mbongo na RDC. Ata yo kekutanaka ti mambu ya mpasi, yo kele mfunu mingi sambu na kutomisa mutindu ya kutwadisa mambu ya leta mpi kutomisa luyalu ya mbote. Yo kele mfunu nde yandi sala ngolo sambu bantu kutula dyaka ntima na baluyalu.

Bisika ya nkaka ya bo me sonika