Jean Bamanisa Saïdi
_(cropped).jpg)
.
Jean Bamanisa Saïdi, butukaka na kilumbu ya 0 ya ngonda ya iya ya mvu 1964 na Kisangani, yandi kele muntu ya mumbongo mpi ya politiki Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi. Yandi kele gouverneur ya kizunga ya Orientale (Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi) banda ngonda kumi na mosi ya mvu 2013 tii na ngonda kumi na zole ya mvu 2015[1],[2].
Luzingu
[soba | edit source]Jean Bamanisa Saïdi, mwana ya dokotolo Alexander Barlovatz na Violette Nyakato, yina katukaka na kizunga ya Ituri, butukaka na Kisangani na kilumbu ya nsambwadi ya ngonda ya iya ya mvu 1964. Yandi lutisaka kileke na yandi na Kisangani, na Ituri (Bunia, Djugu, Bogoro ( Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi), Kasenyi (Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi) na Beni (mbanza).
Jean Bamanisa salaka malongi na yandi ya ntete na EPPR Kisangani na Kisangani mpi malongi na yandi ya zole na biochimie na Beni mpi na Kisangani, collège mpi complexe école Maele ya Université ya Kisangani sambu na kubaka diplome ya leta na mvu 1983, option biochimie. Na nima ya kusala mwa ntangu fyoti na Iniversite ya Kisangani, na departema ya siansi, ya biolozi, yandi yantikaka mumbongo[3].
Na mvu 1987, Jean Bamanisa salaka BAJE sprl, kompani mosi ya ke salaka kisalu ya kuyidika banzo yina ke sadilaka bantu kuluta 200. Na mvula 1994, yandi salaka PETROBAJE, departema ya BAJE samu na kukabula bima ya petrole mpe ba lubrifiant (mecanicien), mpe na nima ya bamvula mingi yandi twadisaka kimvuka ya ba kompani yina ke salaka na bisalu ya mutindu na mutindu na kati na yau, kusumba banzo, kubongisa banzo, kusala bilanga, kupesa madia, kulonguka bisalu mpe kutula mbongo . kumata grade.
Kisalu ya politiki
[soba | edit source]Guvernere ya kizunga ya Est
[soba | edit source]Na mvu 2006, Jean Bamanisa me ponama ntumwa ya insi sambu na mbanza Kisangani. Na mvu 2012, yandi me kwenda na ntwala sambu na kuponama bonso mfumu ya mpa ya kizunga ya Orientale (Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi). Yandi me ponama na ba voti 48 na ntwala ya 45 sambu na muntu ya ke nwana ti yandi John Tokole Ilongo[4].
Na nima ya kukabwana ya kizunga ya Orientale (Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi), yandi kumaka mfumu ya kizunga ya Ituri na mvu 2016. Na kukuma na yandi na ntu ya Province Oriental, Jean Bamanisa kele na mpusa ya ngolo ya kuvutula provense yayi ya nene na kifulu na yau bonso ngolo ya tatu ya mbongo ya République Démocratique du Congo ya ntama[5].
Bisalu yina mfumu ya insi Jean Bamanisa salaka na zulu ya ntoto kele na kati ya pula na yandi ya bisalu yina yandi monisaka mpe yandi ndimaka na bumosi na ntangu ya kutula luyalu na yandi na kilumbu ya 26 ya ngonda ya zole na kimvuka ya kizunga ya Kisangani. Yau kele manaka ya bisalu yina yandi ke zola kusadila na bima ya bwala na lusakumunu ya kitini ya rétrocession ke vutuka na provense, samu na kupesa nzila na kutunga na yandi ya kusimbama na luzingu ya mbote ya bantu na yandi[6].
Kaka ntangu bo me tula yandi na kimfumu, yandi me yantika bisalu ya mutindu na mutindu na Province ya mvimba. Yau ke bongisa mesa ya nziunga ya mambu ya mbongo yina ke vukisa ba mfumu ya bisalu ya mbongo na ba mfumu ya bisalu yina ke sonikisaka bazina na ba bisalu ya mutindu na mutindu ya kutunga. Yandi ke na kuyidika kitini ya banzila ya mbanza na kati-kati ya mbanza Kisangani, kisika na yandi ya ngolo. Yandi yidikaka diaka departema ya ke talaka mambu ya mbongo mpi yantikaka kuvukisa bima yina vandaka mfunu sambu na kulungisa manaka na yandi. Na kisalu yayi, yandi me kutana na ba mpasi mingi, yina me luta mfunu kele: ntalu ya fioti ya rétrocession ya leta na ba provinces mpe kimbeni mosi buna me pesa yandi ngolo na ndambu ya kimvuka ya politiki ya province yina ke funda yandi na mambu ya mumbongo mpe ya luyalu ya kimfumu. Na kieleka, nganzi yina me butuka na ba kimvuka ya politiki ya kizunga yina ke salaka na Kinshasa zolaka kuvanda mingi sambu na kikuma yina yau ke bakaka diaka ve mambote banda kukwisa ya Bamanisa yina ke monana nde yandi ke salaka na kingenga.
Na luyantiku ya mvula 2015, Congo ke nwana sambu na kuyantika kisalu ya kukabula territoire yina ta tombula yau katuka na ba province 11 tii na 26 mpe yina ke kana kukabula Provense ya Orient yina Jean Bamanisa ke twadisaka na ba province 4 Ituri, Tshopo, Ntoto-Ntoto, Ntoto-Nsi. Nzila yayi, yina kele ve na bumosi na kati ya kimvuka ya politiki, ke tula Jean Bamanisa na kifulu ya kukonda kiese na yina me tala ba nzila na yandi ya politiki zole. Yandi me katuka na Ituri na ndambu ya mama na yandi mpe yandi kele muntu ya Kisangani yina yandi me sala kisika na yandi ya kupona banda 2006. Mabanza ya bantu ke vingila nde yandi vutuka na kisina na yandi ya kikanda mpe yandi ta lomba na Ituri na ntwala ya kupona ya ba provense. n'kabwanu. Kansi, na lukutakanu ya ba nsangu yina me salama na biro na yandi, yandi me zabisa candidature na yandi na kizunga ya Kisangani na kukonda kiese ya nene ya bantu yina monaka na division debunking ya muntu yina bo vandaka kumona bonso muntu ya ngolo. Na nsuka yandi me pesa candidature na yandi na centre de reception et de traitement ya commission électorale nationale indépendante (République démocratique du Congo) na Kisangani na liste ya MCR (parti satellite ya MSR).
Kimsweki
[soba | edit source]Jean Baminasa me kwela Caroline Bemba, mumonisi ya Gemena me ponama, mpe tata ya bana tatu
Masolo ya ke wakana
[soba | edit source]Banoti na ba referansi
[soba | edit source]- ↑ "ORDONNANCE N° 15/081 DU 29 OCTOBRE 2015 PORTANT NOMINATION DES COMMISSAIRES SPECIAUX ET DES COMMISSAIRES SPECIAUX ADJOINTS DU GOUVERNEMENT CHARGES D’ADMINISTRER LES NOUVELLES PROVINCES" |url=http://leganet.cd/Legislation/Divers/Ordonnance%2015.081.29.10.html|site=leganet.cd|consulté le=2017-04-24}}
- ↑ {{Lien web|titre=Ituri: Jean Bamanisa Saïdi élu nouveau gouverneur|date=|url=https://ouragan.cd/2019/04/ituri-jean-bamanisa-saidi-elu-nouveau-gouverneur|site=ouragan.cd|consulté le=10 août 2023
- ↑ http://provinceorientale.cd/sec/?page_id=418|titre=Le Gouverneur Jean Bamanisa|jour=31|mois=octobre|année=2012|site=Portail Officiel de la Province Orientale
- ↑ "Election des gouverneurs : Jacques Mbadu élu au Bas-Congo, Jean Bamanisa en Province Orientale" |url=http://radiookapi.net/actualite/2012/10/31/ffrttyyyjjjkkllmmmm/ |site=Radio Okapi |jour=31 |mois=octobre |année=2012
- ↑ http://www.digitalcongo.net/article/90620|titre=Le gouverneur Jean Bamanisa Saidi décidé à redonner à la Province orientale sa place du troisième Pool économique de la Rdc|jour=23|mois=mars|année=2013|site=Digital Congo
- ↑ http://www.provinceorientale.cd/docs/programme_du_gouvernement.pdf|titre=Le Gouverneur Jean Bamanisa|jour=|mois=février|année=2013|site=Portail Officiel de la Province Orientale